Op Internationale Vrouwendag 2021 introduceerde het Zwols Vrouwenplatform met dit mooie filmpje haar jaarlijkse Maria Milatz-lezing. Sindsdien betreedt elk jaar een vrouw op Internationale Vrouwendag het podium. Ze geeft een krachtig betoog, vertelt soms haar eigen verhaal, draait perspectieven om, pleit voor rechtvaardigheid. In de voetstappen van Maria Milatz.
Wie was de vrouw naar wie deze lezing is vernoemd?
De Zwolse feministe en powervrouw Maria Milatz leefde van 1872 tot 1935. Milatz vocht (met succes) voor het vrouwenkiesrecht in kerk en politiek. Ze was fysiotherapeute en introduceerde gymnastiek voor meisjes in Zwolse scholen.
Maria groeide op in Kampen maar verhuisde op 22-jarige leeftijd naar Zwolle. Ze begon hier een praktijk in heilgymnastiek (fysiotherapie) en massage. Kromgegroeide meisjes woonden soms jaren bij haar in voor behandelingen, die als ‘de beste van ons land’ werden omschreven.
Nadat ze een afdeling voor ‘volkse’ meisjes bij de gymnastiekvereniging oprichtte, gaf ze hier gratis les. Later gaf ze gymnastiekles aan grote aantallen meisjes op middelbare scholen.
Vergadering van de VVVK afdeling_Zwolle (Vereenigde fotobureaux)
Toen in 1897 een Zwolse afdeling van de Vereniging van Vrouwenkiesrecht werd opgericht, was Milatz meteen van de partij. Een jaar later werd ze president en nodigde Aletta Jacobs uit om te komen spreken. In 1909 stapte ze over naar de mildere Nederlandse Bond voor Vrouwenkiesrecht.
Slappe spieren, samengedrukte ribben
In 1899 was Milatz betrokken bij de oprichting van de Vereniging tot Verbetering van Vrouwenkleding. Om ‘slappe spieren, samengedrukte ribben en opeengeperste longen’ te voorkomen pleitte de vereniging voor loszittende kleding. Drie jaar later vond in de Harmonie in Zwolle een expositie van ‘reformkleding’ plaats, waar ook ontwerpen van Milatz werden getoond.
Milatz was lid van de Doopsgezinde kerk, waar ze vanaf 1908 pleitte voor meer inspraak en stemrecht voor vrouwen. De kerkenraad was sterk verdeeld over de kwestie; Milatz werd in de notulen ‘haastig gebakerd’ genoemd. Op 21 maart 1909 ging de kerkenraad overstag. Milatz stelde zich in 1919 verkiesbaar als kerkenraadslid maar behaalde te weinig stemmen. Was dit de reden waarom ze zich zes jaar later als katholiek liet dopen?
In 1926 kreeg Milatz eervol ontslag als gymnastiekdocent wegens gezondheidsklachten. Ze verhuisde naar het Onze Lieve Vrouwen-pension. Ze overleed op 62-jarige leeftijd in 1935.
In Zwolle Zuid is een straat naar haar vernoemd en sinds 2021 vernoemt het Zwols Vrouwenplatform haar jaarlijkse 8 maart-lezing naar deze markante vrouw.
Overzicht van de lezingen:
2021 – Rabia Madarun, trainer & cultuurspecialist
2022 – Lucia de Vries, Journalist & Historicus
2023 – Luna Koops, PvdA raadslid Gemeente Zwolle
2024 – Dorrit de Jong, Wethouder Inclusieve Samenleving
2025 – Ambra Reijnen, documentairemaker