Historische Vrouwenwandeling

Vrouwen maakten lang geen geschiedenis. Om de bijzondere, gewone, tragische en vergeten vrouwen van Zwolle voor het voetlicht te plaatsen, ontwikkelen we een historische vrouwenwandeling. Initiatiefnemers Lamberthe de Jong, Lucia de Vries en Saskia Zwiers selecteerden 25 vrouwen uit de rijke geschiedenis van Zwolle en verbonden hen met een locatie in de binnenstad. Deelnemers kunnen de vrouwen met behulp van een gids of audiotour leren kennen.

Ontmoet de vrouwen van toen

Wie waren de dappere, creatieve, ondernemende en maatschappelijk betrokken vrouwen van toen? We lichten alvast een tipje van de sluier op:

Aleida Greve (1670 –1742) was dochter van een vooraanstaande Zwolse bierbrouwer. Na haar vaders overlijden runde zij het bedrijf. Aleida was een verdienstelijk schilderes en kreeg samen met drie andere ‘penseelprinsessen’ les van Wilhelmus Beurs. Ze stond bekend als de rijkste vrouw van Zwolle en bleef ongetrouwd. Voor haar overlijden bepaalde ze dat haar huis aan de Melkmarkt werd ingericht als hofje van liefdadigheid voor arme vrouwen en vrijsters. Dit is nu het Vrouwenhuis.

Jacobine Jannes (ca. 1702 – 1728) leidde met haar man, die mandenmaker was, een rustig leven, tot ze op 29-jarige leeftijd doorsloeg. Ze doodde (in een psychose?) haar man en kinderen met een mes. Jacobine werd ter dood veroordeeld. Op 24 mei 1728 werd op de Grote Markt door de beul eerst haar rechterhand afgehakt. Daarna werd de arme vrouw levend geradbraakt en met het moordwapen drie keer in de hals gestoken en onthoofd. Een afschrikwekkend voorbeeld voor andere vrouwen! (beeld Archeon)

Nadat Maria van Antwerpen (1719-1781) als dienstmeisje werd ontslagen trok ze mannenkleren aan en trad in dienst als soldaat. Ze was gelegerd in Grave, Breda, Amsterdam en … Zwolle. Haar vermomming was zo overtuigend dat ze twee keer huwde met een vrouw. In Zwolle trouwde ze op 9 augustus 1762 als Michiel van Antwerpen met vriendin Cornelia Swartzenberg. Ze werd twee keer ontmaskerd en liet in de gevangenis haar biografie optekenen.

Maria Milatz (1872-1935) was een Zwolse feministe. Zij vocht voor vrouwenkiesrecht in kerk en politiek en voor de afschaf van het korset. Ze was heilgymnast (fysiotherepeut) en gaf meisjes les in gymnastiek. Ze was een tijdje voorzitter van de lokale afdeling van de Vereniging voor Vrouwenkiesrecht en nodigde Alette Jacobs uit om een lezing te komen geven. Daarnaast pleitte ze voor ‘Reformkleding’ en voor gezonde beweging voor vrouwen.

Gretchen Runhaar-Kürten (1912-2005) was een gereformeerde Joodse vrouw die tijdens de oorlog talloze onderduikers een schuilplaats bood. Ze runde samen met haar man een bedrijf in de Voorstraat. Gretchen stelde in de oorlog haar leven in de waagschaal maar wilde nadien niet van eerbetoon weten. Toch ontving ze net als de Zwolse Atie Noordhof-Bartels in 2000 de Yad Vashem onderscheiding.